26. maart 2026

21+ belangrijke HR-statistieken in Nederland: verloop, AI-adoptie, skills en Gen-Z (2026)

Personio-Tech-Working

Wanneer je in HR werkt, dan is de kans groot dat je gewend bent aan veranderingen. Technologie ontwikkelt zich steeds sneller, verwachtingen van medewerkers verschuiven en de arbeidsmarkt wordt krapper en complexer tegelijk. Prioriteiten, uitdagingen en kansen bepalen hoe de arbeidsmarkt van morgen eruitziet. Wie hier niet op inspeelt, loopt achter de feiten aan. Daarom voeren we jaarlijks het grootste HR-onderzoek van Europa uit. Op basis van inzichten van meer dan 3.000 HR-beslissers en 6.000 medewerkers maken we inzichtelijk waar je als HR-team vandaag het verschil kan maken.

De belangrijkste HR-statistieken voor 2026 in één oogopslag

  • De totale kosten rondom mis-hires, ineffectieve training en personeelsplanning liepen op tot €274.485 in 2025.

  • 51% van de medewerkers zegt binnen 12 maanden te willen vertrekken of is al actief op zoek naar een andere baan. 

  • 75% van de mederwerkers moet drie tot vijf dagen per week naar kantoor, terwijl medewerkers twee keer zo gemotiveerd zijn als ze wel vertrouwen krijgen om op afstand te werken. 

  • Slechts 36% van de medewerkers krijgt voldoende AI-training of begeleiding, terwijl 44% aangeeft daar meer behoefte aan te hebben.

  • 66% van de HR-beslissers vindt vaardigheden belangrijker dan diploma’s bij het aannemen van nieuw talent.

5 verschuivingen die de rol van HR fundamenteel veranderen

HR-leiders hebben nu de kans om richting te geven aan hun organisatie. Doe je dat niet, dan is de kans groot dat je er over een jaar op wordt afgerekend. De cijfers uit ons Workforce Pulse rapport vormen samen een geheel en helpen richting te geven aan prioriteiten. We lichten de belangrijkste cijfers toe en delen wat je er praktisch mee kunt doen om nu voorop te lopen.

1. Personeelsverloop en retentie

35% van de HR-managers schat dat personeelsverloop hun organisatie het afgelopen jaar tussen de €11.700 en €58.500 heeft gekost.

Verloop wordt steeds meer een organisatiebreed probleem. 51% van de medewerkers overweegt om binnen een jaar te vertrekken met als belangrijkste redenen salaris, gevolgd door stress, werk-privébalans, doorgroeimogelijkheden en erkenning. 

Dit kun je morgen doen om personeelsverloop en retentie te verbeteren

Wil je personeel bij je houden dan zul je moeten meten en documenteren. Wacht niet tot een jaarlijks medewerkerstevredenheidsonderzoek. Documenteer beslissingen, kennis over werkdruk of evaluaties wanneer verloop plaatsvindt. 

Door goed te documenteren en strategisch gebruik te maken van people analytics, maak je van ieder besluit een leermoment. Data geeft je namelijk inzicht in de kwaliteit van trainingen, vaardigheidstekorten of een slechte personeelsplanning. Het helpt je ook om besluiten beter te onderbouwen en evalueren en dat is precies waar Decision Intelligence in beeld komt. 

2. Decision Intellingence in HR 

Slechts 7% van de HR-leiders zet personeelsdata strategisch in en legt besluitvorming goed vast. Dat betekent dat veel organisaties wel data hebben, maar deze data niet consequent gebruiken om betere beslissingen te nemen. En dat terwijl de impact van een verkeerde aanname groot kan zijn. 

De gemiddelde kosten van vermijdbare personeelsproblemen liepen op tot €274.485 per organisatie. En dat kan beter, want organisaties die data systematisch inzetten binnen heldere kaders zien betere bedrijfsresultaten en hogere medewerkersbetrokkenheid. 

Dit kun je doen om besluitvorming te verbeteren

Leg bij belangrijke HR-beslissingen vast waar het besluit over gaat, waarom het nu nodig is en wat succes betekent. Werk met meerdere scenario’s, onderbouw je keuze met data en benoem expliciet welke aannames meespelen. Check op mogelijke vooroordelen en leg vast wie wat uitvoert en hoe je het besluit evalueert.

Wil je besluitvorming verbeteren, dan kan ons template voor een beslislogboek helpen

3. AI op de werkvloer

AI is geen toekomstthema meer voor HR. Maar hoe AI-ready is jouw organisatie? AI wordt steeds vaker ingezet om processen te automatiseren, analyses te versnellen en teams productiever te maken.

Tegelijkertijd zien we dat ondersteuning in het gebruik van AI achterblijft. 43% van medewerkers gebruikt inmiddels AI in hun werk, maar slechts 36% zegt voldoende training of begeleiding te krijgen. Nog eens 44% geeft aan dat ze juist meer ondersteuning willen bij het gebruik van AI-tools.

En dat is zonde, want des te meer AI wordt toegepast, des te groter is de impact die het kan hebben op je organisatie. 

Dit kun je doen om AI-adoptie en ondersteuning te verbeteren

Medewerkers zijn bereid nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, maar het merendeel geeft aan onvoldoende training te krijgen. Investeren in praktische begeleiding en training helpt teams om AI daadwerkelijk in te zetten voor dagelijks werk.

Tel daarbij op dat organisaties vorig jaar gemiddeld € 57.780 misliepen door fouten in personeelsplanning. Dat kan beter met behulp van AI. Zo kun je AI-gedreven personeelsplanning inzetten om verloop te voorspellen, vaardigheidstekorten te analyseren, en interne talenten te identificeren voor nieuwe rollen. 

Begin vooral klein en start met een duidelijke use case voor het inzetten van AI. Denk daarbij aan strategische personeelsplanning of skill-analyse, en schaal wanneer de impact zichtbaar wordt. AI in HR is namelijk veel meer dan automatisering. Het helpt je de productiviteit in je organisatie te verhogen en strategische waarde te leveren.

Vaardigheden brengen dynamiek in je personeelsbestand. AI is de katalysator die dat mogelijk maakt.

Teresa Rose

Director, ConsultHer Ltd

4. Skills-based hiring en talent

AI verandert hoe we werken, maar vaardigheden bepalen wat organisaties daadwerkelijk kunnen bereiken. Organisaties kijken nu dan ook anders naar talent dan een paar jaar geleden. 

Vaardigheden krijgen meer gewicht, terwijl krapte op de arbeidsmarkt en nieuwe technologieën de manier van werven veranderen. Zo noemt 39% van de HR-leiders dat een gebrek aan vaardigheden of talent succes in de weg staat. Vaardigheden brengen dynamiek in je personeelsbestand. Juist die dynamiek geeft snelgroeiende bedrijven een voorsprong.

Dit kun je doen om skills-based hiring en talentontwikkeling te versterken

Wil je skill-based hiring en ontwikkeling versterken, dan kun je het beste bij de kern van het werk beginnen. Deel belangrijke rollen op in concrete taken en vaardigheden. Zo wordt duidelijk welke skills echt nodig zijn en waar medewerkers zich verder kunnen ontwikkelen.

AI kan vervolgens helpen om die vaardigheden zichtbaar te maken. Door data uit leertrajecten, projecten en prestaties te combineren, ontstaat inzicht in waar skills aanwezig zijn en waar ze missen.

Wanneer organisaties vaardigheden flexibeler tussen teams inzetten, ontstaat meer wendbaarheid. Medewerkers kunnen meerdere rollen vervullen en teams reageren sneller op nieuwe uitdagingen. AI-gestuurde analyses helpen daarbij door vaardigheden, verwante skills en onbenut potentieel in kaart te brengen.

5. De toekomst van hybride werken

Naast het ontwikkelen van vaardigheden, is ook werving van groot belang voor het wendbaar maken van je organisatie. Maar jong talent is moeilijk te vinden en Gen-Z heeft uiteenlopende verwachtingen. 54% van de medewerkers denkt dat het traditionele 9-tot-5 model langzaam verdwijnt, terwijl 75% nog steeds drie tot vijf dagen per week op kantoor moet werken. Slechts 52% van de medewerkers voelt dat ze kunnen werken op de momenten waarop ze het meest productief zijn en maar 39% geeft aan productiever te zijn op kantoor. 

Dat heeft invloed op motivatie, betrokkenheid en de manier waarop medewerkers naar werk kijken. Voor Gen-Z zijn flexibele werkregelingen namelijk een van de redenen om op lange termijn bij een werkgever te blijven. 

Zo geef je hybride werken opnieuw vorm

Veel organisaties proberen hybride werken te laten passen binnen bestaande processen, terwijl effectief hybride samenwerken vraagt om een andere manier van organiseren. Begin daarom met het herzien van bestaande workflows. Stel bij vergaderingen en taken de vraag of deze echt op kantoor moeten plaatsvinden, of dat het ook asynchroon kan. Door werkprocessen zo in te richten dat iedereen kan deelnemen, ongeacht locatie, ontstaat een werkmodel dat beter past bij hybride teams. Een doordacht ontwerp helpt je hybride werk te laten slagen. Download onze cheat sheet hier.

Wil je meer weten over de data uit dit artikel en de toekomst van werken? Download dan hier gratis ons Workforce Pulse rapport.

Van HR-statistieken naar HR-metrics: zo breng je de inzichten in de praktijk

Cijfers laten zien wat er speelt, maar pas wanneer je ze structureel volgt worden ze bruikbaar voor besluitvorming. HR-metrics helpen je om ontwikkelingen in je personeelsbestand zichtbaar te maken en gerichter te sturen.

Dat begint met het vertalen van inzichten naar meetbare indicatoren. Hierbij kun je denken aan: 

  • Vrijwillig personeelsverloop en retentieratio’s

  • Skills gap analyses en het aantal medewerkers dat trainingsprogramma’s afrondt

  • Time-to-hire en cost-per-hire binnen je wervingsproces

  • Effectiviteit van hybride werken, bijvoorbeeld via afgeronde taken of samenwerkingstools

  • Betrokkenheid, bijvoorbeeld via eNPS

Door deze metrics regelmatig te monitoren in bijvoorbeeld een HR-dashboard, ontstaat inzicht in waar processen vastlopen, waar vaardigheden ontbreken en waar HR-initiatieven effect hebben. 

En dat is pas het begin. Je kunt nog een stap verder gaan door data te koppelen aan talentontwikkeling, strategische personeelsplanning en je wervingsstrategie. Daarmee maak je van data een hulpmiddel om betere HR-keuzes te maken. 

Veelgestelde vragen over HR-statistieken en metrics

Wat is het verschil tussen HR-statistieken en KPI’s?

HR-statistieken zijn een momentopname van de ontwikkelingen en trends rondom je personeel. KPI’s zijn specifieke meetpunten die gekoppeld zijn aan een doel. Je kunt op basis van statistieken KPI’s voor HR opstellen. Denk daarbij aan een doelstelling rondom retentie of een maximale tijd die hiring mag kosten. KPI’s helpen om te beoordelen of initiatieven daadwerkelijk resultaat opleveren.

Welke HR-cijfers zijn nu het belangrijkst?

Dit is natuurlijk verschillend voor iedere organisatie. Het hangt af van de uitdagingen, maar op dit moment zien we dat veel organisaties zich richten op een aantal specifieke metrics. 

  • Personeelsverloop en retentie

  • Skill gaps en ontwikkeling van vaardigheden

  • Time-to-hire en cost-per-hire

  • Betrokkenheid van medewerkers

Deze cijfers geven inzicht in waar talent verloren gaat, waar nieuwe vaardigheden nodig zijn en hoe effectief je wervingsproces is. Door hier de focus op te leggen kun je kosten verlagen en worden organisaties wendbaarder voor de toekomst. 

Hoe kun je hybride werken goed meten? 

Aanwezigheid op kantoor zegt niets over hoe effectief je medewerkers daadwerkelijk zijn. Het is daarom beter om te kijken naar output en samenwerking. Denk bijvoorbeeld aan het aantal afgeronde taken, het gebruik van samenwerkingstools of feedback van medewerkers over productiviteit en werkdruk.

Door deze signalen te combineren met enquêtes over betrokkenheid en motivatie ontstaat een realistischer beeld van hoe hybride werken in de praktijk functioneert.

Hoe start je met people analytics zonder data team? 

Zet een concrete HR-vraag voorop. Zo kun je denken aan waarom verloop stijgt, waarom medewerkers moeite hebben om op niveau te komen of waarom hun betrokkenheid daalt. Verzamel de data die beschikbaar is in je organisatie, zoals HRIS-gegevens (data uit je Human Resource Information System), data over functioneren, resultaten uit medewerkersonderzoeken en inzichten uit exitgesprekken. Door bronnen te combineren kun je patronen gaan herkennen. 

Volg op met analyse en actie. Kijk naar terugkerende trends en vertaal inzichten naar gerichte maatregelen, zoals aangepaste functiebeschrijvingen, extra training voor managers of nieuwe ontwikkelingsprogramma’s. 

Planeta, een gedreven start-up had problemen met personeelsverloop en performance. Op basis van kwalitatieve data wist het bedrijf deze problemen op te pakken. Lees meer over de vier stappen rondom datagedreven HR die zij toepassen

Maak vandaag nog werk van toekomstgericht HR

Als HR-professional maak je dagelijks keuzes die van invloed zijn op mensen, teams en de richting van je organisatie. De ontwikkelingen uit ons Workforce Pulse-rapport laten zien dat thema’s als datagedreven beslissingen, AI en vaardigheden sterk met elkaar samenhangen. Daarbij helpt het om te werken met betrouwbare data en heldere inzichten. Met het intelligente HR-platform van Personio automatiseer je routinetaken en krijg je onder andere medewerkersinzichten, zonder dat je daarvoor complexe analyses hoeft te doen. Zo kun jij je focussen op het HR-werk waar je het verschil mee kunt maken.

Benieuwd hoe dat precies werkt? Boek een demo en we laten je Personio in actie zien en beantwoorden al je vragen over.