SMART-doelstellingen: doelen stellen met de SMART-methode (voorbeelden)

Smart Working

Ga je doelen stellen als organisatie? Dan kun je eigenlijk niet om de SMART-methode heen. SMART-doelstellingen zijn al jaren een begrip in de bedrijfswereld en vormen de basis voor het stellen van haalbare en meetbare doelen. Wat zijn SMART-doelstellingen precies en waarom is het begrip een evidentie geworden? We vertellen je er graag meer over in dit artikel.

Belangrijkste conclusies 

  • Een SMART-doel omvat vijf elementen: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden. SMART-doelen zijn dus concrete en helder geformuleerde doelen. Ze laten je toe naar een doel toe te werken en je kunt ook meten of de doelen worden behaald. 

  • SMART-doelen kunnen geëvalueerd worden, waardoor er weer nieuwe doelen kunnen worden gesteld. 

  • SMART-doelen dragen bij aan de werknemerstevredenheid en zorgen voor meer drive. Bovendien voorkomen ze ook discussies. 

Wat is een SMART-doel?

Wil je je beoogde doelen tastbaar maken en ook effectief bereiken? Dan komt de SMART-methode van pas. Deze methode wordt veelvuldig ingezet binnen bedrijven en organisaties om doelen te bereiken bij projecten en andere werkzaamheden. Deze doelen kunnen ook individueel of persoonlijk zijn. 

Een SMART-doel omvat vijf verschillende aspecten: 

  1. Specifiek 

  2. Meetbaar

  3. Acceptabel 

  4. Realistisch

  5. Tijdgebonden 

De combinatie van al deze criteria zorgt ervoor dat je je uiteindelijke einddoel kunt bepalen en dat doel ook kunt bereiken. SMART-doelen geven duidelijk aan wat er nodig is om doelstellingen concreet te maken en glashelder te formuleren. Ze zorgen ervoor dat er in kleine stapjes naar het uiteindelijke einddoel toegewerkt kan worden. Ze helpen je alvast om je doelstelling glashelder te formuleren. We duiken nu wat dieper in elke stap. 

De 5 criteria van de SMART-methode 

  1. Specifiek 

Het eerste criterium van de SMART-methode heeft als doel om je doelstellingen zo specifiek mogelijk te maken. Dit doe je door een antwoord te geven op vragen als:

  • Wat wil je bereiken? 

  • Waarom wil je dit bereiken? 

  • Tegen wanneer wil je dit bereiken? 

  • Waar ga je dit doen? 

  • Wie zijn de betrokken partijen? 

Deze 5 vragen vormen de basis om je doelen zo specifiek mogelijk te omschrijven. Een praktijkvoorbeeld:

Met onze HR-afdeling willen we tegen midden 2023 een nieuwe rekruteringsstrategie geïmplementeerd hebben. Dit met de focus op het binnenhalen van nieuw IT-talent voor het project.

2. Meetbaar maken 

Zonder meetbaarheid kun je eigenlijk nooit zeggen of de gestelde doelen behaald werden of niet. Door meetbare doelen te stellen, weet je meteen waar je naartoe werkt. De meetbaarheid geef je aan door antwoorden te formuleren op de volgende vragen: 

  • Wat moet er gedaan worden? 

  • Hoe meet je dat? 

  • Wat is het gewenste eindresultaat? 

Een praktijkvoorbeeld: We willen tegen december 2023, vijf nieuwe medewerkers aantrekken die de telesales gaan verzorgen.

Meetbaarheid vertaalt zich in concrete cijfers en procenten. Enkel op die manier blijf je weg van de wollige manier om doelen te formuleren. Door de gewenste resultaten te formuleren binnen een bepaalde tijdsperiode, voorkom je ook heel wat discussies en frustratie. Laat je dit dus na, dan kunnen doelen zelfs demotiverend werken. 

3. Acceptabel 

Zonder buy-in van iedereen die betrokken is bij het behalen van de doelen, ga je niet veel bereiken. Het is dan ook belangrijk dat iedereen akkoord gaat met de doelen. Betrek alle betrokken partijen bij het opstellen van de doelen en zorg dat iedereen achter de doelen staat. Enkel zo krijg je draagvlak en de neuzen in dezelfde richting. 

4. Realistisch 

Je kunt onmogelijke doelstellingen nastreven, maar daar wordt niemand beter van. De kunst is om je doelstellingen niet te makkelijk, maar wel uitdagend en haalbaar te maken. Een onrealistisch doel als ‘we willen binnen de maand 50% meer klanten’, kan medewerkers doen afhaken. Het is trouwens geen ramp als niet alle doelstellingen behaald worden. Worden de doelstellingen makkelijk behaald, dan is het misschien tijd om de lat net iets hoger te leggen. Het hebben van voldoende uitdaging draagt bij aan de motivatie van werknemers.

Uit een onderzoek van Raet HR blijkt dat beloning en arbeidsvoorwaarden bij 66% van de werknemers nog steeds de belangrijkste criteria zijn om bij een bedrijf te werken

5. Tijdgebonden 

Geef duidelijk aan tegen wanneer je de doelstellingen wilt bereiken. Een deadline schept een gevoel van urgentie. Bovendien maakt een deadline het ook mogelijk om doelen te evalueren. Hierna kunnen weer nieuwe SMART-doelstellingen geformuleerd worden.

Wanneer gebruik je SMART-doelstellingen? 

Elke doelstelling zou eigenlijk een SMART-doelstelling moeten zijn. Als het goed is, gebruik je de SMART-methode dus voortdurend binnen je organisatie. Zeker wanneer je de bedrijfsdoelstellingen voor een nieuw jaar formuleert, komt deze methode van pas. Maar ook wanneer je een specifiek team, een afdeling of een individuele werknemer doelstellingen wilt opleggen om bijvoorbeeld een bonus te halen, of tijdens een beoordelingsgesprek om een werknemer te evalueren, kun je met SMART-doelstellingen aan de slag. Verder worden deze doelstellingen ook vaak ingezet op het vlak van loopbaanontwikkeling en bij een persoonlijk ontwikkelingsplan (POP). 

Waarom zou je SMART-doelstellingen formuleren? 

Formuleer je je doelstellingen volgens de SMART-methode, dan leidt dit tot glasheldere doelen met een concreet en haalbaar actieplan, waarvoor ook nog eens draagvlak is binnen je organisatie. Deze doelstellingen stimuleren je medewerkers om de doelen te bereiken. Bovendien is er een deadline voorzien, waardoor de doelstellingen meetbaar worden. Na een evaluatie kunnen dan weer nieuwe doelstellingen geformuleerd worden. 

Door met SMART-doelen te werken, haal je het fuzzy-gehalte weg en ga je zeer concreet te werk. Ze passen ook perfect in het concept van performance management, waarbij performance-indicatoren worden opgesteld. 

Wat zijn de voordelen van SMART-doelstellingen? 

Doelen zijn belangrijk en vormen een essentieel onderdeel van het succes van een project, en zelfs van het hele bedrijf. Het loont dan ook de moeite om SMART-doelen te stellen. 

Dit zijn de belangrijkste voordelen van het stellen van SMART-doelstellingen: 

  • Je kunt duidelijk nagaan of een bepaald project of een actie een succes is. Met SMART-doelstellingen haal je de vaagheid weg en bepaal je wanneer een doel behaald is en wanneer niet. 

  • SMART-doelstellingen helpen je bij de communicatie. Iedereen weet precies waar naartoe te werken. De methode zorgt ook voor meer engagement, omdat medewerkers weten welk overkoepelend doel ze nastreven. SMART-doelen zorgen ook voor meer motivatie en werkplezier bij medewerkers. 

  • Het duidelijke SMART-stappenplan geeft medewerkers handvatten en een heldere projectscope. 

  • SMART-doelen zijn meetbaar. Discussies worden voorkomen en er kan ook effectief geëvalueerd worden. 

Template for performance appraisals

This template will help you conduct the conversation in a structured, confident and purposeful manner, and talk confidently about accomplishments, expectations and goals.

Handleiding voor functioneringsgesprekken

3 voorbeelden van SMART-doelen

Zelf aan de slag met SMART-doelstellingen? We geven alvast 3 voorbeelden mee, in uiteenlopende situaties. 

Voorbeeld 1: een persoonlijk doel

Ik ga voor november 2023 een cursus accountancy volgen, omdat ik meer inzicht wil krijgen in de cijfers. Die cursus wil ik succesvol beëindigen tegen december 2023.

Dit doel heeft een duidelijke einddatum, geeft helder het doel weer en is concreet. Aangezien het individu de enige betrokkene is, is het doel ook volkomen acceptabel. Aangezien het om een beginnerscursus gaat, is deze doelstelling ook realistisch. 

Voorbeeld 2: een teamdoel 

Met onze afdeling willen we volgend jaar het project uitgerold hebben. Medewerkers van andere afdelingen moeten er ook effectief mee aan de slag zijn.

Voor deze doelstelling wordt een tijdspanne van een jaar voorzien. Er is dus een duidelijke einddatum voorzien, die realistisch is. Alle teamleden hebben hun akkoord gegeven dat deze deadline haalbaar is, en ze engageerden zich om andere afdelingen te stimuleren tot gebruik van het project. Of de andere afdelingen eind volgend jaar met het project aan de slag zullen zijn, is ook perfect meetbaar.

Voorbeeld 3: een bedrijfsdoel 

Metons bedrijf willen we volgend jaar 12% groeien in het segment dierenvoeding.

Het gaat hier om een concreet, specifiek afgebakend segment. Het percentage maakt deze doelstelling meetbaar. Eind volgend jaar moet het doel bereikt zijn en gezien de groei van 8% vorig jaar, is het ook realistisch om de lat dit jaar net iets hoger te leggen. 

Aan de slag met SMART-doelen 

Intussen weet je dat SMART-doelstellingen zeer helder zijn en je op weg kunnen zetten naar betere prestaties, op bedrijfsniveau, teamniveau en individueel niveau. Door met de SMART-methode aan de slag te gaan, maak je doelen glashelder, geef je een duidelijke richting aan en voorkom je eindeloos gepalaver. Bij Personio zorgen we met onze HR-oplossing voor een complete ondersteuning om je doelstellingen makkelijker te behalen. Wij ontzorgen je op het vlak van processen en administratie, zodat jij je kunt focussen op de business, de medewerkers en de doelen. 

Change management and HR strategy go hand in hand

Your HR strategy determines how the HR department can proactively contribute to the company's future. This guide shows you the most important steps to take in order to develop a goal-oriented strategy.

NL_verandermanagement_change_management_teaser_image

FAQ

Hoe formuleer ik een SMART-doel? 

Een efficiënte doelstelling is ‘SMART’ en dit staat voor: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden. Met andere woorden: wees concreet, zorg dat er een eindresultaat gemeten kan worden op een bepaald tijdstip, dat er draagvlak is bij alle partijen en dat de doelen haalbaar, maar uitdagend zijn. 

Wat is de SMART-methode? 

‘SMART’ staat voor specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden. Doelen die volgens deze 5 criteria zijn opgesteld zijn duidelijk en concreet. Hierdoor weten alle partijen waar naartoe te werken.

Disclaimer

Wij willen erop wijzen dat ons webaanbod alleen bedoeld is om niet-bindende informatie te verstrekken en geen juridisch advies in de ware zin des woords vormt. De inhoud van dit aanbod kan en is niet bedoeld ter vervanging van individueel en bindend juridisch advies dat op uw specifieke situatie is toegespitst. In dit verband is alle verstrekte informatie zonder garantie voor juistheid en volledigheid.

Automatic creation of organizational charts

NL_recruiting_proces_abbinder_image